680 lat istnienia parafii Jerzmanowice

W roku pa?skim 2015 przypada 680. rocznica istnienia naszej parafii i Jerzmanowic. Ju? w pierwszym numerze NATANAELA pisa?em o pocz?tkach pa?stwa polskiego i o chrzcie Polski, czyli o jednym z najwa?niejszych wydarze? w dziejach naszej Ojczyzny. ?wiatowe Dni M?odzie?y, ktre odb?d? si? w Krakowie w 2016 r. i pielgrzymka Jego ?wi?tobliwo?ci Franciszka do naszego kraju jest ?ci?le zwi?zana z 1050 rocznic? tego wydarzenia, o czym si? cz?sto zapomina. Ten chrzest zapocz?tkowa? tworzenie si? sieci parafialnych, co trwa?o do XIII w. Parafie tworzy?y si? w istniej?cych ju? miejscowo?ciach.

Archiwa ko?cielne w Krakowie wykazuj? wp?at? 4 skojcw ?wi?topietrza papieskiego w latach 1335 1337 przez parafi? Jerzmanowice, co jest potwierdzeniem istnienia naszej parafii, sk?adaj?cej si? z Jerzmanowic (Villa Hermani) i Gotkowic. Znawcy epoki na podstawie wielko?ci tej wp?aty obliczyli przybli?on? ilo?? mieszka?cw parafii w liczbie ok. 270 osb.

?wi?topietrze, czyli op?at? dla papie?a wprowadzono w VIII w., a w Polsce dopiero w czasach Mieszka I, ok. r. 990, po poddaniu pa?stwa Polan pod opiek? Stolicy Apostolskiej, jako danin? lenn?. Pocz?tkowo tylko w?adcy dokonywali tej op?aty, a dopiero od XI w. obejmowa?a parafian, najpierw jako podymne, a od r. 1318 jako pog?wne, za cen? zgody Stolicy Apostolskiej na koronacj? W?adys?awa I ?okietka na krla polskiego. Nale?no?ci tej nie pobierano od dzieci do lat 12, od duchownych i innowiercw. Krl Kazimierz Wielki stara? si? nie p?aci? od mieszcza?stwa i wyli-cza? t? danin? nie od osoby, tylko od rodziny.

W 1340 r. w ca?ym kraju zebrano p? miliona denarw, co odpowiada?o 200 kg srebra, ktre by?o nast?pnie zamieniane na z?oto (z?ote papieskie floreny). Zbieraniem tych funduszy zajmowali si? kolektorzy papiescy, ktrych siedzib? by? Krakw, natomiast do przesy?ki do Watykanu wynajmowano specjalnych wys?annikw lub kupcw, co nie wyklucza?o malwersacji, a nawet napadw rabunkowych. Czasowo te kosztowno?ci by?y przechowywane w skarbcu wawelskim, z ktrego np. krl Kazimierz Wielki pobra? 12 tys. grzywien na walk? z Litwinami i Tatarami.

W czasach, gdy nie by?o jeszcze ewidencji ludno?ci, wielko?? ?wi?topietrza pozwala?a na obliczenie ilo?ci mieszka?cw parafii. Ta op?ata przetrwa?a do czasw reformacji, do roku 1555.

Dla lepszego zrozumienia wielko?ci i warto?ci tych op?at nale?y wyja?ni? warto?? jednego skojca. Ot? skojec by? ?redniowieczn? niemieck? jednostk? obrachunkow? i nie mia? postaci monety. 1 skojec liczy? 30 fenigw, lub 2 grosze i stanowi? 1/24 cz??? grzywny. Za 10 kop jaj [600 sztuk ] p?acono 12 skojcw, czyli 0,5 grzywny. Za jedn? grzywn? mo?na by?o kupi? krow?. Tak wi?c pierwsza roczna op?ata ?wi?topietrza naszej parafii odpowiada?a warto?ci 200 jaj. Mo?emy mie? jednocze?nie satysfakcj?, ?e cz?steczka wspania?o?ci Watykanu jest rwnie? zas?ug? naszej parafii.

Obecnie zbirk? na potrzeby Stolicy Apostolskiej organizuje si? tylko raz w roku oko?o 29 czerwca.

Okr?g?? rocznic? 700 lecia parafii Jerzmanowice i wsi Jerzmanowice b?dzie ?wi?towa? ju? nast?pne pokolenie. Tak? w?a?nie uroczysto?? z wielkim rozmachem zorganizowa?a parafia i wie? Su?oszowa w sierpniu br. z okazji 700 lat istnienia.

Fotografia pochodzi ze zbiorw Pani Ma?gorzaty Wites 1966 r. Procesja Bo?ego Cia?a w Jerzmanowicach.
Jej warto?? historyczna jest bezcenna:
ta procesja odby?a si? w 1000 lecie Polski
jest pokazana procesja w czasach PRL u, (za czasw W?adys?awa Gomu?ki) w ramach cyklu historii tych procesji.
po prawej stronie wida? nieistniej?cy ju? stuletni budynek pierwszej szko?y w Jerzmanowicach, w ktrym do niedawna mie?ci? si? GOK oraz Gminna i Powiatowa Biblioteka.
po lewej rwnie? ju? nieistniej?cy, jeszcze starszy budynek, w ktrym pocz?tkowo by?a karczma ko?cielna, nast?pnie szko?a, w ktrej przez prawie p? wieku by?y odprawiane nabo?e?stwa w czasie budowy obecnego ko?cio?a. Jak pisze ks. Jan Wi?niewski w swojej ksi??ce pt. HISTORYCZNY OPIS KO?CIO?W, MIAST, ZABYTKW I PAMI?TEK W OLKUSKIEM: nabo?e?stwo odprawiano w szk?ce, ktrej setna cz??? parafian pomie?ci? si? nie mo?e. To te? stoj? nieraz podczas nabo?e?stwa na ?niegu i s?ocie pod go?ym niebem ?e na to patrz?c serce truchleje.
Po wybudowaniu szko?y, ktr? niedawno rozebrano, w tym budynku by?a remiza OSP Jerzmanowice i kino objazdowe

Zygmunt Krzystanek


 

Ciekawostki z przesz?o?ci

Dawne wierzenia i zwyczaje

Statystyka strony

Użytkowników : 2
Artykułów : 280
Odsłon : 154089

Go?cimy

Naszą witrynę przegląda teraz 1 gość