Zmar? o. Stefan P?giel

14 lipca 2014 r. w wieku 82 lat zmar? o. Stefan P?giel, redemptorysta, wieloletni misjonarz ludowy ze wsplnoty w Gdyni.

O. Stefan P?giel urodzi? si? 18 grudnia 1931 r. w miejscowo?ci S?spw k. Olkusza (diecezja kielecka). Jego rodzicami byli Boles?aw i Julianna zd. Bie?. Redemptorystw pozna? jako13-letni m?odzieniec podczas misji ludowych prowadzonych w 1944 r. w jego rodzinnej parafii przez ojcw Grodniewskiego i Szczurka. Wst?pi? do juwenatu redemptorystw w Toruniu. Matur? zakonn? uzyska? 19 czerwca 1952 roku, pa?stwow? w Tarnowie 24 czerwca 1958 r.

Nowicjat rozpocz?? 4 sierpnia 1949 roku w Braniewie pod kierunkiem o. Stanis?awa Zdunka. Pierwsz? profesj? zakonn? z?o?y? 5 sierpnia 1950 roku, a wieczyst? 2 sierpnia 1955 roku. Studia seminaryjne odbywa? w nast?puj?cych latach: filozofia 1952-1954 i teologia 1954-1958. ?wi?cenia diakonatu otrzyma? 28 kwietnia 1957 roku, a prezbiteratu 29 czerwca 1957 roku w Tuchowie z r?k ks. abp. W?odzimierza Jasi?skiego. Po uko?czeniu studiw odby? tirocinium pastoralne w Warszawie, ktre trwa?o od 16 sierpnia 1958 roku do 16 maja 1959 roku, pod kierunkiem o. Franciszka Brzoskowskiego.

Pracowa? jako misjonarz w nast?puj?cych placwkach:

1959-1961 Szczecinek

1961 kwiecie?-grudzie? Zamo??

1962-1967 Gdynia

1967-1977 Gliwice

1977-1984 Zamo?? (prze?o?ony wsplnoty)

1984-1990 Elbl?g

1990-1995 Gdynia (prefekt tirocinium)

1995-2014 Gdynia.

Pos?ug? misyjn? i rekolekcyjn? podejmowa? z wielkim zapa?em i godn? na?ladowania umiej?tno?ci?. W podobnym duchu przygotowywa? te? nowych misjonarzy redemptorystw.

www.redemptor.pl/aktualnosc

 

W parafii S?spw przed dwoma miesi?cami osiedli?y si? siostry Bernardynki, ktre przyby?y w liczbie 8 z Wilna. Maj? one zamiar wybudowa? tu klasztor. Tymczasowo zamieszka?y w wili na S?upiance. W dniu 8 grudnia ks. proboszcz Wac?aw Jab?o?ski po?wi?ci? kaplic? w domu wspomnianych sistr i odprawi? w niej Msz? ?w. W uroczysto?ci wzi??a licznie udzia? ludno?? parafii s?spowskiej (Gazeta Tygodniowa 1937, R. 7. nr 51).

 

Po powstaniu styczniowym w?adze pa?stwowe na mocy ukazu carskiego z grudnia 1865 r. zajmowa?y grunty parafialne, nale??ce do duchowie?stwa ?wieckiego rzymsko-katolickiego. Ka?dej parafii pozostawiono tylko 6 morgw. W zamian za utracony maj?tek ziemski duchowni otrzymali od pa?stwa regularn? pensje. Uzale?nienie gospodarstw ko?cielnych od pa?stwa spowodowa?o zanikni?cie dotychczasowych obowi?zkowych, feudalnych ?wiadcze? ludno?ci na rzecz dla ko?cio?a. Zaj?cie gruntw w parafii s?spowskiej mia?o miejsce w lipcu 1866 r., o czym informuje zamieszczony ni?ej dokument pochodz?cy z archiwum pa?stwowego w Radomiu. Oto jego tre??.


Protok? og?oszenia najwy?szego Dzia?o si? na gruncie probostwa S?spw
ukazu o urz?dzeniu duchowie?stwa dnia 9/21 lipca 1866 r.
?wieckiego rzymsko-katolickiego

Po przybyciu w dniu dzisiejszym do probostwa S?spw delegowany, w celu wykonania najwy?szego ukazu pod dniem 14/26 grudnia 1865 r., o urz?dzeniu duchowie?stwa ?wieckiego rzymsko-katolickiego zapad?ego, wezwa? Naczelnika Wojennego Uczastku Skalskiego, dziekana dekanatu skalskiego przez konsystorz generalny diecezji kieleckiej do atlentowania czynno?ci delegowanego dozr ko?cielny wjta gminy Pieskowa Ska?a oraz miejscowego proboszcza, tak zgromadzonym w komplecie odczytawszy powy?szy ukaz oraz reskrypt J.W Gubernatora cywilnego z dnia 23 lutego/7marca r. b. N503 na zasadzie powy?szego ukazu wydany o?wiadczy?, ?e ca?y maj?tek i kapita?y nale??ce do probostwa S?spw przechodz? na rzecz skarbu, nast?pnie za??da? wszelkich dokumentw tycz?cych si? ca?ego maj?tku i kapita?w, a po otrzymaniu takowych przyst?pi? do szczeg?owego zaj?cia i na tym niniejszy protok? zako?czy?.

Pod protoko?em podpisali si? cz?onkowie dozoru ko?cielnego: Jan Wawro, Walenty Filarski, Franciszek Synowiec so?tys; proboszcz parafii S?spw, ks. Boles?aw Ziemo?ski, wjt gminy Pieskowa Ska?a Okrajni; dziekan dekanatu skalskiego oraz urz?dnicy pa?stwowi.

Kazimierz Tomczyk

 
Pierwszy telewizor - 1961 r.

Telewizor stanowi atrakcj? dla ca?ej wsi. Ka?dego wieczoru do szko?y ?ci?gaj? t?umy mieszka?cw S?spowa celem ogl?dania programw. Du?? popularno?ci? ciesz? si? programy rolnicze nadawane w niedziel?. Niestety m?odzie? w wieku 18-25 lat bardzo ma?o interesuje si? programami telewizyjnymi, wol? sp?dza? czas w barze. (Kronika Szko?y Podstawowej w S?spowie).

 
Rzemie?lnicy - okres mi?dzywojenny

kowale - Andrzej Wypart (1926), Franciszek Krzystonek (1934);

stolarze - W?adys?aw ?lusarczyk (1928), Wojciech P?giel (1934),

Mieczys?aw Wiewira (1936), Stefan Kie?tyka (1936), Jan Muzyk (1939),

Kazimierz G?gotek (1941), Jzef Polak (1943);

murarze - Daniel Wypart (1922), Stanis?aw Kaczmarczyk (1923), Wojciech Piwowarczyk (1936);

cie?le- Jzef Filipowski (1926), ?ukasz Krzystonek (1933), Jan Krawczyk (1934),

Piotr Grzebinoga (1934), Stanis?aw Pabisek (1934), Wojciech Rog? (1935),

Piotr Rusek (Bukowiec - 1935), Jan Krawczyk (1936);

krawcy - Wawrzyniec Mistela (1925), Jan Krzystonek (1934), Jzef Krzystonek z Wymys?owa (1940);

szewcy - Wincenty Krzystonek (1926), Wojciech Szwajcowski (1933), Piotr Pabisek (1933),

Stanis?aw Ma?ysa (1935), Leon Skrzypek (1945);

kupcy - Piotr Gody? (1933), Stanis?aw Dratwa (1936), Feliks Ra?ny (1938);

rze?biarz - Jan Wrona (1933);

?lusarze - Jzef Fuksiewicz (1933), Jzef Rusek (1936);

gajowi - Pawe? ?ak (1920, Piotr Krzystanek (1933), Boles?aw Indyka (1933),

Piotr Wawro (1935), Franciszek Krawczyk (1938);

szofer Jzef Krzystonek (1934);

monter Antoni Grzebinoga (1934);

fotograf- Piotr Kasprzyk (19351944 S?upianka);

szwaczki - Jzefa Ferdek (S?spw Go?ciniec), Rozalia Pieszczek (1938);

handlarka - Jadwiga ?ak (1936);

tapicer - Jzef ?ad?cki (1943 - Kaliska);

kolejarz - Jan Kaczmarczyk (1945);

sklepikarz - Roman G??b (1928);

ogrodnik Karol Prze?dzi?k (1934);

ko?odziej - Kurpisz Jan (S?upianka -1943);

m?ynarz - Wincenty Choch? (Kaliska);

akuszerki - Marianna Kurek, Franciszka Krzystonkowa (1921), Ewa Mosurek (1929).
(Kazimierz Tomczyk)

 
Epizod z powstania styczniowego - 1863 r.

W powstaniu styczniowym bra? udzia? mieszkaniec S?spowa, Jan Bie?czyk, lat 26, ktry w czerwcu 1863 r. zbieg? do oddzia?w powsta?czych.

(J. Liszka, Pami?? powstania styczniowego 1863 r. na ziemi olkuskiej, Bukowno 1996, s. 222).

 
Zabici przez piorun - 1909 i 1910 r.

23 czerwca 1909 r. we wsi S?spw od uderzenia pioruna zabity zosta? W?adys?aw Goraj lat 14. (Gazeta Kielecka 1909, R. 40, nr 54).

Donosz? nam z powiatu olkuskiego, ?e z ko?cem czerwca r.b pioruny podczas burz by?y powodem kilku po?arw i zgin??o w nich od gromw kilka osb. We wsi S?spw piorun zabi? Antoniego Kuska [by? mo?e chodzi tu o Ruska] i spali? strzech? na stodole. (Gazeta Kielecka 1910, R. 41, nr 55).

 
Zaludnienie parafii w XIX w.

W XIX w. parafia s?spowska by?a najmniejsz? w okolicy. W 1818 r. liczy?a 928 wiernych. W tej liczbie by?o:
Doros?ych m??czyzn od lat 10 - by?o 380;
Doros?ych kobiet od lat 10 - by?o 394;
Dzieci p?ci m?skiej do lat 10 - by?o 76;
Dzieci p?ci ?e?skiej do lat 10 - by?o 78.

Dla porwnania w 1818 r. parafia rac?awicka liczy?a 2021 osb, przegi?ska w 1838 r. mia?a 2219 wiernych. Parafia jerzmanowicka by?a rwnie? liczniejsz?, w 1836 r. liczy?a 1594 osb. W nast?pnych latach XIX w. zaludnienie parafii s?spowskiej przedstawia?o si? nast?puj?co:
w 1831r. by?o w parafii 1150 wiernych;
w 1836 r. by?o w parafii 1279 wiernych;
w 1849 r. by?o w parafii 1066 wiernych, w tym 486 osb p?ci m?skiej i 580 ?e?skiej.
Z czego w S?spowie ?y?o 659 osb (p?ci m?skiej 292, ?e?skiej 367);
Wol? Kalinowsk? zamieszkiwa?o 360 osb (169 p?ci m?skiej, 191 ?e?skiej);
M?yny Su?oszowskie liczy?y 47 mieszka?cw (25 p?ci m?skiej, 22 ?e?skiej). W 1911 r. parafia S?spw liczy?a 1917 osb.

Kazimierz Tomczyk

 
Wyrok S?du Administracyjnego Guberni Kieleckiej z 8/20 stycznia 1843 roku, przyznaj?cy mieszka?com S?spowa ca?oroczn? ulg? w podatkach za 1840 r., z powodu kl?ski gradobicia.

My, Miko?aj I - szy, Cesarz Wszech Rosji, Krl Polski, etc, etc. etc.
Wiadomo czynimy komu o tym wiedzie? nale?y i?:
Rz?d Gubernialny Kielecki jako S?d Administracyjny Iej Instancji,
tej?e guberni w Imieniu naszem wyda? wyrok osnowy nast?puj?cy

Dzia?o si? na posiedzeniu oglnym, w miejscu zwyk?ych posiedze? Rz?du Gubernialnego, w Gmachu Leonarda w mie?cie Kielcach, przy ulicy Rz?dowej (...) dnia 8/20 stycznia 1843 roku. Mi?dzy w?o?cianami wsi S?spw:, mianowicie:

1. Kantym Bie?, 2. Wojciechem Karczmarczyk, 3. Piotrem Mitk?, 4. Wincentym Goraj, 5. Szczepanem Micorek, 6. Ludwikiem Staro?, 7. Jakubem Rog?, 8. Andrzejem Synowiec, 9. Wincentym Goraj, 10. Bart?omiejem Kie?tyk, 11. Franciszkiem Pabisek, 12. Izydorem Krzystonek, 13. Antonim Synowiec, 14. Szymonem Bie?czyk, 15. Joachimem Staro?, 16. Wojciechem P?giel, 17. Marcinem Krzysztonek, 18. Wawrzy?cem Pabisek, 19. Feliksem Krzysztonek, 20, Janem Krzysztonek, 21. Augustem Grzebiniak, 22. Norbertem Goraj, 23. Wawrzy?cem Piwowar, 24. Antonim Kie?tyk, 25. Wincentym Zaj?c, 26. Franciszkiem Goraj, 27. Tekl? Krzysztonek, 28. Jzefem Krzysztonek, 29. Florianem Kowalczyk, 30, Jzefem Rogozik, 31. Ignacym Synowiec, 32. Sebastianem Goraj, 33. Andrzejem Goraj, 34. Janem Piwowar, 35. Jzefem Kurek, 36. Sylwestrem Krzysztonek, 37. Mateuszem Rusek, 38. Sebastianem Kami?skim, 39. Franciszkiem Bie?czyk, 40. Wojciechem Rusek, 41. Jzefem Srok?, 42. Ignacym Kurek, 43. Antonim Kurek, 44. Wawrzy?cem Biesiad?, 45. Jakubem Rusek, 46. Tomaszem Bie?, 47. Marcinem Rato?, 48. Stanis?awem Bie?czyk, 49. Wincentym Bie?czyk, 50. Tomaszem Piwowar, 51. Mateuszem Dratw?, 52. Franciszkiem Goraj wszystkimi we wsi S?spw, gminie Pieskowa Ska?a, powiecie i okr?gu Olkuskim, Guberni Kieleckiej zamieszka?ymi - z jednej, a Skarbem Krlestwa Polskiego z drugiej strony, w sprawie o przyznanie wymienionym w?o?cianom nadzwyczajn? kl?sk? dotkni?tym allewiacyii, w podatkach skarbowych pod zawyrokowanie S?du Administracyjnego przychodz?cej:
Po wys?uchaniu przedstawionego sobie stanu rzeczy i wnioskw Radcy Prawnego, jako Pe?nomocnika Skarbu - niemniej po rozpoznaniu akt i protoko?w komisji, w celu wy?ledzenia poniesionych przez gradobicie strat na gruncie wsi S?spw, w dniu 12/24 kwietnia 1841 roku, w obecno?ci ?wiadkw i powo?anych z o?ciennych gmin znawcw (...), jak rwnie? wykazw tabelarycznych poniesionych strat gdy si? istotnie wykrywa, ?e kl?ska nadzwyczajna gradobicia w dniu 10/22 lipca 1840 roku na gruncie wsi S?spw nast?pi?a i szkody w dochodach z ziemiop?odw w?o?cianom zrz?dzi?a przeto S?d Administracyjny I-ej Instancji Guberni Kieleckiej, w ?cis?ym zastosowaniu si? do Dekretu Krlewskiego z dnia 17 grudnia 1810, postanowienia Namiestnika Krlewskiego z dnia 20 lutego 1816 i rozporz?dzenia Komisji Rz?dowej Przychodu i Skarbu z dnia 15 lutego 1833 roku nr 12569 wydanego Zwa?ywszy i? wspomniani w?o?cianie wsi S?spw z wysieww i innych ?rde? spodziewaj?c si? przed kl?sk? intraty czystej w ogle rubli srebrnych 3210, kopiejek 9 - po kl?sce za? potr?ciwszy wydatki gruntowe wszyscy razem (...) nie otrzymali ?adnej czystej intraty i ?e na skutek kl?ski gradobicia, wszystkie dochody zosta?y zniszczone.
Zwa?ywszy oraz, ?e w?o?cianie w Komparycji wymienieni, na rzetelno?? wysieww, spodziewanych zbiorw, tudzie? wydatkw gruntowych i zgo?a na rzetelno?? Wykazu Tabelarycznego ca?? szkod? przez rachub? wykazuj?cego wykonali przed w?a?ciwym S?dem Pokoju przysi?g? (...) przepisami wskazan?, - ktr? obok zgodnych okoliczno?ci na gruncie przez delegowanego wykrytych, za prawny i zupe?ny dowd uwa?a? nale?y:
Zwa?ywszy wreszcie: ze dowd takowy straty ca?orocznych w ziemiop?odach, przez nadzwyczajn? kl?sk? gradobicia poniesionej - nadaje w?o?cianom prawo do ca?orocznej allewacyii na rok etatowy 1840, w podatkach rocznie na tych?e w?o?cian przypadaj?cych, a w szczeglno?ci:
a) Liwerunku Gromadzkiego Rubli Sr. 62. kop 64.
b) Podymnego - 132, - . 30.
c) Szarwarku dawnego 51 -
W ogle Rubli Sr. 245, kop. 94

Zatem S?d Administracyjny I-ej Instancji Guberni Kieleckiej: Od op?aty ca?orocznych podatkw na rok 1840, w ogle Rubli Sr. 245, kop. 94 /:czyli z?p. 1639, g. 18, na poszkodowanych w Komparycji wymienionych w?o?cian wsi S?spw przypadaj?cych tych?e w?o?cian moc? niniejszego wyroku uwalnia. Koszta sprawy jako w alewacyii prawnie ??danej, prawnie otrzymanej znosi prcz kosztw [op?at przesy?ek pocztowych] ktre otrzymuj?cy allewiacj? rubli srebrem 15 przenosz?c? ponie?? zobowi?zani.
Postanowiono moc? niniejszego wyroku I-ej Instancji zapad?ego

Obecni: Antoni Paprocki - Radca Gubernialny
Feliks Wumnicki - Radca Gubernialny
Franciszek Bogda?ski - Sekretarz
Feliks Plendus - Radca Prawny
Gustaw Mejer - za Pisarza

?rd?o: Archiwum Pa?stwowe w Kielcach, Akta szczeg?owe Rz?du Gubernialnego Krakowskiego tycz?ce si? allewacji podatkw z dbr S?spw 1841-1849, sygn. 8269 poszyt 1.


 

Ko?ciu? w S?spowie

W odleg?o?ci oko?o 25 km od Krakowa, w gminie Jerzmanowice-Przeginia, jest po?o?ona stara, ?redniowieczna wie? S?spw. Wie? le?y w Dolinie S?spowskiej, na terenie po?udniowej cz??ci Wy?yny Krakowskiej, nazywanej rwnie? Wy?yn? Olkusk? lub P?askowy?em Ojcowskim. Obszar wsi obj?ty jest ochron?, bowiem znajduje si? na terenie Jurajskich Parkw Krajobrazowych Dolinki Krakowskie. W S?spowie bierze swj pocz?tek rzeka S?spwka, ktra nast?pnie wpada do Pr?dnika. Po obu stronach Doliny S?spowskiej znajduje si? wiele jaski? i schronisk podskalnych. Wed?ug najnowszych danych w dolinie jest ich 174. Najbardziej znan? jest Jaskinia Koziarnia, gdzie znajdowa?o si? obozowisko jaskiniowe, datowane na ?rodkowy i grny paleolit. Obecnie w tej jaskini znajduje si? Obserwatorium Sejsmologiczne Polskiej Akademii Nauk. Doda? nale?y, ?e w S?spowie odkryto neolityczn? kopalni? krzemienia i pracownie kamieniarskie, datowane na drug? po?ow? IV tysi?clecia p.n.e.
Po raz pierwszy S?spw jest wzmiankowany w dokumentach w 1325 r. W czasach ?redniowiecznych i nowo?ytnych wie? nale?a?a do ziemi, a nast?pnie do wojewdztwa i powiatu krakowskiego. By?a w?asno?ci? prywatn?, wchodz?c? w sk?ad dbr Pieskowa Ska?a a? do ko?ca XIX w. Oprcz S?spowa do klucza Pieskowa Ska?a nale?a?y okoliczne miejscowo?ci: Su?oszowa, Przeginia, Wierzbice, Wielmo?a, Milonki, Kalinw, Zadro?e, Wola Kalinowska. Do 1608 r. dobra pieskoskalskie nale?a?y Szafra?cw, potem na krtko do Macieja ?ubnickiego, a nast?pnie do Barbary So?nickiej i Samuela ?ladkowskiego. Po nich dobra pieskoskalskie przesz?y na w?asno?? Zebrzydowskich, herbu Radwan. Po Zebrzydowskich, w?a?cicielami klucza zostali Wielopolscy, hrabiowie na ?ywcu. Do 1688 r. zamek i dobra dzier?y? Jan Wielopolski, kanclerz wielki koronny, a potem jego syn, rwnie? Jan. Po ?mierci tego ostatniego zamkiem i kluczem w?ada?a wdowa po nim Anna z Lubomirskich wraz ze swym drugim m??em, Stanis?awem Ma?achowskim. Po nich dziedzicem zamku i dbr by? Franciszek Wielopolski, a nast?pnie Hieronim Wielopolski. W 1779 r. Hieronim Wielopolski zapisa? dobra pieskoskalskie Teresie Wielopolskiej, staro?cinie lanckoro?skiej, wdowie po Janie Jzefie Wielopolskim, ktra zarz?dza?a nimi do 1817 r. Potem dobra te dziedziczyli Zofia i Pawe? Wielopolscy, ktrzy w 1842 r. sprzedali je Mieroszewskim. W 1896 r. Krzysztof Mieroszewski sprzeda? zamek Micha?owi Wilczy?skiemu. W tym samym roku dobra ziemskie kupi? od Mieroszewskiego Abram Ehrlich Mordka, ktry po przeprowadzeniu podzia?u gruntw folwarcznych na dzia?ki, sprzedawa? je okolicznym i miejscowym ch?opom.

Po III rozbiorze Polski S?spw nale?a? zaboru austriackiego, w ramach utworzonej tzw. Galicji Zachodniej. W latach 1809-1813 S?spw znajdowa? si? w Ksi?stwie Warszawskim, ktre po upadku znalaz?o si? okupacj? rosyjsk?. W 1815 r., z ziem by?ego Ksi?stwa Warszawskiego utworzono: Wielkie Ksi?stwo Pozna?skie, Rzeczypospolit? Krakowsk? oraz ustanowiono Krlestwo Polskie, w sk?ad ktrego wszed? rwnie? S?spw, ktry pozosta? w nim a? do utworzenia Polski Odrodzonej (1918). Przynale?no?? administracyjna wsi w ramach krlestwa ulega?a cz?stym zmianom i przedstawia?a si? nast?puj?co: W latach 1816-1837 S?spw nale?a? do wojewdztwa krakowskiego; w latach 1837-1841 do guberni krakowskiej; od 1841-1845 r. do guberni kieleckiej; w latach 1845- 1867 nale?a?a do guberni radomskiej; od 1867-1914 ponownie do guberni kieleckiej. Po wycofaniu si? wojsk rosyjskich z terenw Krlestwa Polskiego, latem 1915 r. pa?stwa centralne (Austro-W?gry), Niemcy], podzieli?y kraj na dwa Generalne Gubernatorstwa. W wyniku tych zmian S?spw wszed? w sk?ad okupowanego przez Austro-W?gry Generalnego Gubernatorstwa ze stolic? w Lublinie. Co za? tyczy przynale?no?ci do powiatu i gminy, to przez ca?y czas niewoli narodowej S?spw nale?a? pocz?tkowo do obwodu, a nast?pnie powiatu olkuskiego. Do ko?ca 1866 r. S?spw nale?a? do gminy Pieskowa Ska?a, po czym wszed? w sk?ad gminy Su?oszowa, w ktrej pozostawa? a? do po?owy XX w.

Jak wspomniano, pierwsza po?wiadczona wzmianka o S?spowie pochodzi z 1325 r. Jest ona zawarta w spisach ?wi?topietrza przekazywanego Stolicy Apostolskiej przez poszczeglne parafie diecezji krakowskiej. (Item Bratko plebanus ecclesie de Sanspow). Dzi?ki zapisom Jana D?ugosza dowiadujemy si?, ?e w S?spowie pod koniec XV w. istnia?a karczma, zwana Chrostna,. Karczma sta?a przy trakcie olkuskim i by?a w?asno?ci? Jana S?spowskiego. W tym czasie by?y te? we wsi cztery folwark i dwa m?yny. Wspomnie? nale?y, ?e do 1864 r. mieszka?cy S?spowa odrabiali pa?szczyzn? we folwarku wymys?owskim.
W S?spowie znajduje si? murowany ko?ci? parafialny, ktry zbudowany zosta? w 1760 r., na miejscu starego, drewnianego. Ko?ci? jest usytuowany na wapiennej skale nad dwoma jaskiniami: Wschodni? i Zachodni?. Ko?ci? ma kszta?t przed?u?onego o?miok?ta, jest jednonawowy. Od po?udnia znajduje si? kruchta, w ktrej znajduj? si? oryginalne drzwi i ciekawy drewniany portal, za? od p?nocy jest usytuowana zakrystia z oddzielnym wej?ciem. Posadzka w ?wi?tyni jest murowana, u?o?ona w szachownic?. Pod chrem znajduje wej?cie do podziemi, ktre obecnie jest zamurowane. We wn?trzu ko?cio?a znajduje si? obraz Matki Boskiej ?nie?nej z XVIII w. Obok ko?cio?a stoi drewniana dzwonnica. Z budow? ko?cio?a wi??e si? nast?puj?ca legenda. Mieszka?cy S?spowa postanowili wybudowa? w swojej wsi ?wi?tyni?. Zebrali materia? potrzebny do budowy, na miejscu gdzie obecnie stoi remiza stra?acka. Na nast?pny dzie? mieli przyst?pi? do pracy. Rankiem nie zastali jednak materia?u na obranym miejscu, lecz na skale, po przeciwnej stronie doliny. Ludzie stwierdzili, ?e sam Bg obra? to miejsce na ?wi?tyni?, wi?c nie nale?y sprzeciwia? si? jego woli. Dlatego wybudowano ko?ci? na skale.

Oprcz S?spowa do parafii nale?y te? wie? Wola Kalinowska. Parafia jest p.w. ?w. Katarzyny, nale?y do diecezji sosnowieckiej i dekanatu w Su?oszowa. W latach 1550-1555 ko?cio?y: w S?spowie, Przegini, Su?oszowej zosta?y przez w?a?ciciela dbr pieskoskalskich, Stanis?awa Szafra?ca, zwolennika reformacji pozamieniane na zbory ewangelickie. Nie mog?c odprawia? u siebie praktyk religijnych katolicy z S?spowa ucz?szczali do ko?cio?a w Jerzmanowicach. Podczas pierwszej wojny ?wiatowej, od po?owy listopada 1914 r. do po?owy grudnia 1914 r. na terenie S?spowa i okolic toczy?y si? ci??kie walki zbrojne pomi?dzy wojskami austriackimi a rosyjskimi. W ich wyniku ko?ci? s?spowski zosta? znacznie zniszczony, sp?on??y te? zabudowania pleba?skie i dzwonnica. Zniszczeniu i spaleniu uleg?o te? wiele zabudowa? wiejskich, zgin??o te? oko?o dwudziestu mieszka?cw wioski. Du?e straty wie? ponios?a te? na skutek masowych rekwizycji ?ywno?ci i inwentarza ?ywego, dokonywanych przez wojska austriackie. Wielu mieszka?cw parafii zmar?o na skutek epidemii cholery, ktra na tym terenie wyst?pi?a w 1915 r. Mniejsze straty S?spw ponis? podczas drugiej wojny ?wiatowej, bowiem zgin??o oko?o 11 mieszka?cw.

Dawniej w ?cis?ym zwi?zku z miejscowym ko?cio?em by?y przytu?ki ubogich, zwane powszechnie szpitalami, a tak?e szko?y parafialne. Pierwsza wiadomo?? o szpitalu w S?spowie, pochodzi z 1791 r., cho? nie mo?na wykluczy?, ?e istnia? ju? znacznie wcze?niej. Na pewno przytu?ek nie funkcjonowa? ju? w 1819 r., bowiem w tym czasie budynek w ktrym si? mie?ci? by? doszcz?tnie zrujnowany. Z kolei pierwsza wzmianka o szkole w S?spowie pochodzi z 1518 r. Ponownie o szkole dowiadujemy si? z protoko?w wizytacyjnych parafii s?spowskiej, ktre notuj? jej istnienie w latach 1602 i 1618 r. Na tym ko?cz? si? wiadomo?ci o szkole w S?spowie, ktra prawdopodobnie nie funkcjonowa?a przez ca?y wiek XVII i XVIII. W wieku XIX szko?a istnia?a tylko przez kilka lat (1817-1822). W 1922 r. powsta?a szko?a w S?spowie, ktra mie?ci?a si? w budynkach prywatnych, czyli w izbach udost?pnianych przez miejscowych gospodarzy. Obecny budynek szkolny oddano do u?ytku w 1953 r.
W S?spowie istnieje kilka organizacji spo?ecznych i kulturalnych. W 1932 r. powsta?a Ochotnicza Stra? Po?arna; na pocz?tku lat 60. Ko?o Gospody? Wiejskich, a w 1975 r. Orkiestra D?ta. Jest we wsi remiza stra?acka, biblioteka i budynek szkolny. Wie? posiada wodoci?g, gazoci?g i sie? telefoniczn?.



Kazimierz Tomczyk

 


Ciekawostki z przesz?o?ci

Dawne wierzenia i zwyczaje

Statystyka strony

Użytkowników : 2
Artykułów : 282
Odsłon : 146576

Go?cimy

Naszą witrynę przegląda teraz 24 gości